Bir Kara Deliğin Akşam Yemeği: Yıldız Spaghetti

Geçtiğimiz hafta, galakside bir yıldız kayarken aniden o yıldızın inanılmaz büyük bir kara delik tarafından absorbe edildiği gözlendi. Gökbilimciler buna “spaghettification” yani “spaghettileşme” adını koydular. Bu değişik isim nereden geliyor peki? Bunu anlamak için bir kara deliğe yaklaştığınızda size ne olacağını anlamak lazım. Siz bir kara deliğe yaklaştığınız anda, güçlü gelgit kuvvetleri sizi gerer ve tıpkı bir spagetti tanesi gibi kırar. Daha sonra parçalarınız çarpışana kadar kara deliğin çevresinde ışık hızında dönmeye devam eder.


Bu “spaghettileşme” sırasında salınan enerji ve atomların çarpışması, evrende görülebilen bir flaş -“kozmik ateş”- üretir. İşte biz de bu kozmik ateş, yani açığa çıkan trilyonlarca foton sayesinde bu “yıldız - kara delik” etkileşimini gözlemleyebildik.


İngiltere'deki Birmingham Üniversitesi'nde astrofizikçi olan Matt Nicholl, bu oluşumu "gerçek bir şölen" olarak nitelendirdi. “Sonuç çok boyutluydu: radyo emisyonlarına, X ve gama ışınlarına dair inanılmaz bir gözlemdi.” diye devam etti.


Nicholl bir e-postada,  “Çoğu galaksinin merkezinde süper kütleli kara delik olduğunu biliyoruz." dedi. “Ama yine de bu kara deliklerin nasıl bu kadar büyük olduklarını ya da ev sahibi galaksilerini nasıl şekillendirdiklerini tam olarak anlamıyoruz. Fakat en azından bu tür “spaghettification”lar sonucu oluşan yıldız bozulmaların incelenmesi, astrofizik çalışmalarının büyük oranda gelişeceği konusunda bize umut vermeye devam ediyor.”


Emre Başer ‘22